De herders waren eerst. Ruig volk. Weken-, maandenlang onderweg door het barre landschap. Stinkend rochelende eenzaten. Mochten zelfs niet binnen de stadsmuren komen. Geen blijf wetend met hun zaad in een wereld met enkel mannen hadden er nogal wat een lievelingslammetje. Ze staan bij de kribbe met dat lammetje op hun schouder.
Ze zijn afgekomen op engelengezang: Vrede op aarde !
Is dit een grap ? De machtelozen, zij die geen enkele macht hebben om vrede op aarde te brengen, gaan op weg op zoek naar vrede.
De koning, hij die de macht wél heeft, denkt enkel aan een moord op onschuldige kinderen
Wijzen volgen een ster.
Als mensen van nu aan een ster denken, gaat het over een BV, een sportvedette, een Pommelien.
Maar klaarblijkelijk ging het bij de wijzen over het beeld van iets wat ons overstijgt, een ster opvallend schitterend in een hemel die oneindigheid oproept; die tot overgave leidt.
De afbeelding hierboven is een schilderij van Rubens.
In Antwerpen maakte burgemeester Rockox de Statenkamer in het Stadhuis klaar voor de definitieve onderhandelingsronde over het Twaalfjarig Bestand in de Tachtigjarige Oorlog.
Bij Rubens bestelde hij daarvoor een tafereel van de Drie Koningen.
De boodschap van burgemeester Rockox is duidelijk: de drie koningen staan symbool voor de onderhandelaars.
Niet dat die de boodschap begrepen hebben, want anders was hun samenkomen niet uitgedraaid op een Twaalfjarig Bestand, maar op een Eeuwige Vrede.
Vrede is pas mogelijk als de machtigen niet meer onderhandelen; niet meer bezig zijn met belangenbehartiging, niet meer tegenover mekaar zitten aan een tafel, maar samen kijken in dezelfde richting: naar een kind.
Vrede is pas mogelijk als de machtigen een innerlijke ster volgen. Niet een ster die hen leidt naar een overwinning op een vijand, niet naar het waar maken van een ambitie, niet naar veel geldgewin, niet naar uitbreiding van hun marktaandeel; maar een ster die hen laat knielen voor een kind; symbool voor totale machteloosheid die zal herhaald worden op het kruis.
Maar zelfs als de machtigen de ster van Jezus zouden volgen zou er nog geen vrede zijn als ook wij die ster niet volgen.
Welke innerlijke ster leidt jou – mij ?
Dat anderen niet de ster van Jezus volgen is geen excuus om het zelf niet te doen.
Dikwijls wordt gezegd dat verbetering van de wereld begint met jezelf. Ik geloof daar niet in. Er zijn al zoveel mensen begonnen bij zichzelf en ik zie een wereld waarin de kerststal wordt kapotgeschoten door jongeren met vuurwerk.
Maar het maakt niet uit: ik moet de ster volgen, gewoon omdat iemand me er fluisterend toe oproept. En juist als de hele wereld het kind aan flarden schiet, moet ik er voor knielen, zelfs al zou ik de enige zijn.
Tegelijkertijd verbeelden de drie koningen de hele mensheid.
Ze zijn van alle leeftijden: een oudere, iemand van middelbare leeftijd en een jonge man.
Het zijn twee blanken en een zwarte. Van Chinezen hadden ze daar toen nog niet gehoord, anders zou er zeker een gele bij zijn.
Neem de herders er bij en je hebt oud en jong, rijk en arm.
Zeg dus niet dat de boodschap niet ook tot jou gericht is.