De Wereld Morgen
Onderwijs put uit: één op vier leerkrachten richting burn-out
Zelf heb ik niks met het onderwijs, maar in de familie zit wel wat van dat volkje. Opvallend: zet twee uit het onderwijs samen en er wordt enkel nog over onderwijs gesproken. Meestal gaat het dan over allerlei concreets, maar als je daar een beetje onder in kijkt, zie je serieuze diepere problemen. Niet dat dat onderwijsvolkje die diepere achtergrond zelf altijd ziet. Daarvoor hebben ze mij nodig.
Als ik hen dat dan uitleg zijn ze meestal wel niet genoeg mentaal en intellectueel ontwikkeld om het globale plaatje te zien. Of ze zeggen: daar kan je toch niks aan doen. Dan is voor hen de kous af.
Geen medelijden
Laat me het dus al maar duidelijk stellen: ik heb geen greintje medelijden met dat onderwijsgepeupel. Ze zijn te dom en te laf om in actie te komen tegen de rotzooi waarin ze verzeild zijn. Dus moeten ze niet klagen.
Ik snap echt niet dat een lerarenkamer er niet in slaagt om in groep naar de directie te stappen en te zeggen: dat doen wij niet. Waarom weigeren die leerkrachten niet gewoon om een onding als Smartschool te gebruiken ?
Uiteraard zitten er goede kanten aan dat ding, maar het is veel erger dan twintig camera’s in de klassen, de gangen en de toiletten van de school: het geeft ”instanties” totale controle. Wie voortdurend moet leven onder ”l’oeil de Moscou” (om hedendaags te klinken) moet wel mentaal ten onder gaan.
Dezelfde controle zit in de verplichting om verslagen te schrijven over alles, maar dan ook echt alles wat een leraar al dan niet doet/gedaan heeft.
Sinds Monard, de ondergraver van ons onderwijs, hebben onze scholen de ene na de andere waanzinnige onderwijshervorming ondergaan, geïnspireerd door zich links wanenden. Telkens zegden de directies dat die hervorming niet haalbaar was; dat ze er niet genoeg tijd voor kregen … En telkens hebben ze het toch opnieuw geprobeerd. Waarom hebben de directies niet heel beleefd aan de minister van onderwijs laten weten: de pot op !
Neen, leerkrachten moeten niet staken. Wie hen oproept om te staken – het werk neer te leggen – misbruikt hen. Leerkrachten en directies moeten gewoon heel gemotiveerd blijven les geven, maar ondertussen aan de administratie en de ”machthebbers” laten weten: we weigeren onze tijd en energie te verspillen aan al de rotzooi die je ons oplegt buiten het les geven en de zorg voor onze kinderen. En als je ons niet vertrouwt, kom het dan zelf doen.
In de huidige situatie lost begeleiding van beginnende leerkrachten niets op
Iedereen pleit er voor dat nieuwkomers in het onderwijs meer begeleiding krijgen van ervaren leerkrachten. Het klinkt mooi, maar de helft van die ervaren leerkrachten zit zelf aan het randje van een burn out; heeft het zelf al opgegeven, en doet niks anders dan overleven in zijn klas. Een jonge leerkracht begeleiden is voor hen een manier om de klassituatie te ontvluchten. Die begeleiding zal dus niet veel helpen. Beginnende leerkrachten hebben ”normale” klassituaties en normale randtaken nodig. Dan zou begeleiding niet nodig maar wel versterkend kunnen zijn.
Kritiek op Demir
is natuurlijk soms terecht, maar komt dikwijls ook van mensen met een verborgen agenda: linksen die principieel alles afwijzen wat van een rechtse politieker komt, belgicisten die alles afwijzen wat van de N-VA komt, en natuurlijk ook dommen die Demir niet sympathiek vinden. Dat ze Demir niet sympathiek vinden is niet dom. Demir is niet sympathiek, vooral niet als ze haar best doet om het wel te zijn. Maar daarom kritiek hebben op haar is natuurlijk wél dom.
De zich links wanenden
Instanties zoals Unia, Firm (Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens), de kinderrechtencommissaris, zijn niet links. Ze zijn réchts.
Ik heb de indruk dat Caroline Vrijens (de huidige kinderrechtencommissaris) echt wel ok is – iets wat zeker niet het geval was met de directie van Unia. Het gaat me hier niet om de invulling die mensen geven aan die opdracht, maar om de diep ideologische achtergrond.
Vrijens geeft kritiek op de aanpak van Demir. Ik kan die kritiek vanuit haar standpunt begrijpen, maar het probleem is dat Vrijens enkel kan/mag spreken vanuit de rechten van het kind. Ze is er niet om de rechten van de leerkrachten te verdedigen.
Met dat woord verdedigen is al aangegeven waar het om gaat: als je rechten gaat verdedigen, zit je in een strijd-situatie. Je gaat moeten winnen. Maar als je wint, is dat dan de beste oplossing voor het geheel van de situatie ? Voorstanders van het strijd-systeem (rechtsen en zich links wanenden) hopen dan dat de strijd tot een evenwichtige oplossing leidt. Maar dat is niet de bedoeling van strijd. Soms zal dat de uitkomst zijn, maar het systeem is er niet op gericht en dus fout.
Schaf dus die commissaris af en organiseer een orgaan dat in samenwerking op zoek gaat naar de beste oplossing voor de onderwijssituatie. Jaag iedereen weg van de tafel die niet bekwaam is om het geheel te zien en denkt dat enkel zijn visie van belang is. Je kan niet goed zorgen voor een kind als je niet ook goed zorgt voor de leerkrachten … Of nog: al dat gespecialiseer leidt niet tot een globale oplossing.
Hetzelfde geldt voor de kritiek van de pedagoog op de politiek van Demir.
Merk op dat ik het hier heb over ”zorgen” voor een kind, en niet meer over het verdedigen van zijn rechten.
Een voorbeeld: in arme landen worden de rechten van een kind geschonden als het niet naar school kan omdat het omwille van de armoede kinderarbeid moet verrichten. Schande ! Je kan dan schoolplicht invoeren en de politie er op af sturen als dat kind toch gaat werken. Maar wat heb je aan een kind op school als het thuis geen eten meer krijgt ? Wie wil ”zorgen” voor dat kind, moet niet zijn rechten verdedigen, maar op zoek gaan naar een oplossing waarbij dat kind niet meer moet gaan werken, omdat de situatie van de vader is verbeterd.
Je kan dat toepassen op ons huidig onderwijsprobleem.
Is Demir rechts ? Wil ze teveel ”tucht” ? Houdt ze te weinig rekening met het ”welbevinden” van de leerlingen ?
Ik zou zeker sommige zaken anders aanpakken – niemand zou een betere minister van onderwijs zijn dan ik.
Maar globaal gezien zit Demir op het juiste spoor. Tijd voor de zich links wanenden om écht links te worden.
PS Met dank aan die ene in de familie die het wél begrepen heeft.